Motorische Ontwikkelingsproblemen bij Kinderen
“Waarom valt mijn kind zo vaak?”
“Waarom lukt zwemmen of fietsen nog niet, terwijl vriendjes het al kunnen?”
“Is het normaal dat mijn kind zo slordig schrijft?”
Dit zijn herkenbare vragen voor veel ouders. Baby’s en kinderen worden niet met een handleiding geboren en er bestaan enorme verschillen tussen kinderen. Toch kan het soms lastig zijn om te bepalen wanneer iets hoort bij normale variatie en wanneer er sprake is van een motorisch ontwikkelingsprobleem.
Bij een deel van de kinderen verloopt de motorische ontwikkeling merkbaar anders dan gemiddeld. Dit kan zichtbaar zijn bij vroege mijlpalen zoals zitten, kruipen en lopen, maar ook bij latere vaardigheden zoals springen, fietsen, schrijven of balsporten.
Kinderen leren bewegen door te ontdekken en te oefenen. De meeste mijlpalen ontstaan spelenderwijs, maar bij een deel van de kinderen verloopt deze ontwikkeling minder vanzelfsprekend. Zij doen langer over nieuwe vaardigheden of hebben moeite grip te krijgen op hun eigen lichaam. Dat kan zich al vroeg laten zien bij baby’s die een voorkeurshouding hebben, zich overstrekken of laat gaan zitten en kruipen. Bij peuters en kleuters ontstaat soms twijfel wanneer lopen onhandig gaat, een kind vaker valt, moeite heeft met traplopen of sneller moe is dan leeftijdsgenootjes. Op de basisschool worden motorische verschillen vaak nog duidelijker. Leerkrachten merken bijvoorbeeld dat een kind achterblijft bij gym, moeite heeft met vangen, springen of rennen, of dat schrijven slordig, traag of pijnlijk verloopt. Soms geeft het kind zelf aan dat bepaalde activiteiten lastig of spannend zijn, wat kan leiden tot minder plezier in bewegen en minder zelfvertrouwen.
Motorische ontwikkelproblemen kunnen op iedere leeftijd zichtbaar worden. Ook pubers kunnen hardnekkig last blijven houden van houterigheid, vermoeidheid of houdingsproblemen. Het lichaam verandert in deze fase snel, waardoor coördinatie soms extra wordt uitgedaagd. Een kind dat onzeker is over zijn motoriek kan situaties gaan vermijden, zoals sportlessen of buitenspelen, waardoor de achterstand nog groter wordt.
Voor sommige kinderen is er sprake van Developmental Coordination Disorder (DCD). Deze kinderen hebben structureel moeite met hun motoriek terwijl er geen medische oorzaak is. Ze zijn vaak opvallend onhandig, vallen vaker, leren motorische vaardigheden trager en hebben meer moeite zich aan te passen aan activiteiten die leeftijdsgenoten moeiteloos uitvoeren. Het is belangrijk om te weten dat DCD niets zegt over de intelligentie of motivatie van een kind; het betekent simpelweg dat de motorische ontwikkeling extra ondersteuning nodig heeft.
Wanneer ouders zich zorgen maken, speelt intuïtie vaak een belangrijke rol. Je kent je eigen kind tenslotte het beste. Als je merkt dat je kind steeds tegen dezelfde dingen aanloopt, spanning ervaart in bewegingssituaties of duidelijk achterblijft bij leeftijdsgenootjes, is het verstandig hulp te zoeken. De kinderfysiotherapeut is dé professional die onderzoekt hoe het bewegen verloopt, wat de onderliggende oorzaak kan zijn en hoe een kind het beste geholpen kan worden. Dit onderzoek bestaat meestal uit observatie tijdens spel en bewegen, aangevuld met motorische testen die inzicht geven in zowel grove als fijne motoriek.
Een behandeling is altijd maatwerk en sluit aan bij de leeftijd, mogelijkheden en beleving van het kind. Spel is daarbij het belangrijkste middel. Door plezier te koppelen aan uitdaging, ontdekt een kind nieuwe manieren van bewegen en groeit het zelfvertrouwen. Kinderfysiotherapie richt zich niet alleen op motoriek, maar ook op de emotionele kant van bewegen. Kinderen die vaak falen of merken dat ze anders zijn dan anderen, kunnen onzeker worden. Door succeservaringen op te bouwen ontstaat opnieuw plezier en durf. Soms wordt ook de omgeving betrokken: ouders krijgen adviezen voor thuis en school kan worden ondersteund in het creëren van passende situaties.
Het belangrijkste is dat ondersteuning op tijd komt. Hoe eerder motorische problemen worden herkend, hoe groter de kans dat een kind de achterstand kan inhalen en met vertrouwen aansluiting vindt bij leeftijdsgenootjes. Iedere ontwikkeling is uniek, maar geen enkel kind hoeft er alleen in te staan.
Maak je je zorgen over de motoriek van je kind of twijfel je of iets normaal is? Baby- en Kinderzorg Venray staat klaar om met je mee te denken. Onze kinderfysiotherapeuten kijken graag samen met jou en je kind naar wat er speelt en hoe jullie verder geholpen kunnen worden. Atap voor stap, in een tempo dat past bij jullie situatie.